Trong các dự án hạ tầng thoát nước, luồn cáp kỹ thuật và bảo vệ tuyến ngầm, ống gân xoắn HDPE Opsen thường được nhắc đến như một lựa chọn phổ biến. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều sự cố phát sinh không đến từ chất lượng vật liệu, mà đến từ việc áp dụng sai tiêu chuẩn và sai điều kiện lắp đặt, khiến tuổi thọ tuyến ống không đạt như kỳ vọng thiết kế.
Hiểu đúng bản chất chịu lực của ống gân xoắn HDPE Opsen
Ống gân xoắn HDPE Opsen thuộc nhóm ống mềm, làm việc theo cơ chế tương tác đất – ống. Khả năng chịu tải không nằm hoàn toàn ở thành ống, mà phụ thuộc lớn vào:
- Độ chặt của lớp đệm và đất bao quanh
- Độ cứng vòng (Ring Stiffness – SN)
- Chiều sâu chôn ống và tải trọng tác động phía trên
Sai lầm phổ biến là so sánh ống gân xoắn HDPE với ống bê tông hoặc ống nhựa trơn chịu áp, từ đó áp đặt các điều kiện sử dụng không phù hợp.
Tiêu chuẩn kỹ thuật cần được ưu tiên khi chọn ống Opsen
Khi đưa ống gân xoắn HDPE Opsen vào hồ sơ thiết kế, cần đối chiếu rõ các tiêu chuẩn áp dụng như:
- Tiêu chuẩn độ cứng vòng (SN4, SN8…) phù hợp tải trọng
- Yêu cầu về vật liệu HDPE nguyên sinh hoặc tỷ lệ tái sinh
- Kiểm soát độ đồng đều hình học của gân xoắn
Một tuyến ống dùng đúng vật liệu nhưng chọn sai cấp SN vẫn có thể biến dạng sớm khi chịu tải xe hoặc tải động kéo dài.
Những lỗi lắp đặt thường gặp làm giảm tuổi thọ ống
Từ thực tế thi công, có ba lỗi lặp đi lặp lại:
Thứ nhất, đầm nền không đạt yêu cầu.
Ống gân xoắn HDPE Opsen không được đặt trên nền đất yếu hoặc lồi lõm. Việc bỏ qua lớp cát đệm chuẩn hoặc đầm sơ sài khiến tải trọng tập trung không đều, gây méo gân cục bộ.
Thứ hai, sử dụng sai môi trường chôn ống.
Nhiều công trình đặt ống trong nền đất lẫn đá lớn, xỉ xây dựng hoặc vật sắc cạnh. Điều này đi ngược hoàn toàn nguyên lý làm việc của ống mềm và là nguyên nhân hàng đầu gây nứt gân.
Thứ ba, đánh giá sai tải trọng thực tế.
Ống được thiết kế cho khu vực vỉa hè nhưng lại đặt dưới lòng đường xe tải nặng mà không nâng cấp cấp độ cứng vòng hoặc tăng lớp bảo vệ.
Vì sao cùng là HDPE nhưng tuổi thọ tuyến khác nhau?
Không phải mọi tuyến dùng ống gân xoắn HDPE Opsen đều có tuổi thọ giống nhau. Khác biệt nằm ở:
- Mức độ tuân thủ tiêu chuẩn thiết kế
- Kiểm soát quy trình thi công
- Hiểu đúng cơ chế chịu lực của ống mềm
Ống chỉ là một phần của hệ kết cấu. Khi đất nền làm việc sai, ống tốt đến đâu cũng trở thành điểm yếu.
Kết luận từ góc nhìn kỹ thuật
Ống gân xoắn HDPE Opsen không dành cho mọi điều kiện. Đây là vật liệu hiệu quả khi được đặt đúng chỗ, đúng tiêu chuẩn và đúng phương pháp lắp đặt. Việc thẳng thắn nhìn nhận giới hạn sử dụng không làm giảm giá trị sản phẩm, mà giúp tránh sai lầm tốn kém cho cả nhà thầu và chủ đầu tư.
Trong hạ tầng kỹ thuật, chọn đúng ống quan trọng, nhưng dùng đúng cách còn quan trọng hơn.
