Trong hệ thống điện dân dụng và công nghiệp nhẹ, ống điện AC là loại vật tư quen thuộc. Tuy nhiên, cũng chính vì quá quen nên nó thường bị sử dụng sai môi trường, dẫn đến hư hỏng sớm, khó bảo trì và phát sinh chi phí sửa chữa không đáng có.
Bài viết này không bàn về thông số khô khan, mà đi thẳng vào câu hỏi: ống điện AC nên dùng ở đâu và không nên dùng ở đâu.
Đặc điểm sử dụng cốt lõi của ống điện AC
Ống điện AC được thiết kế phục vụ:
- Hệ thống điện âm tường trong nhà
- Không gian khô ráo, ít tác động môi trường
- Công trình dân dụng phổ thông
Ưu điểm của ống điện AC nằm ở:
- Dễ thi công
- Dễ cắt, uốn
- Phù hợp cho tuyến điện cố định, ít thay đổi
Nhưng chính những ưu điểm này cũng tạo ra giới hạn sử dụng rõ ràng.
Ống điện AC và môi trường độ ẩm
Sai lầm phổ biến nhất là:
- Dùng ống điện AC cho khu vực ẩm
- Đi dây gần khu vực nhà vệ sinh, bếp, ban công
- Lắp đặt trong tường dễ ngấm nước
Trong điều kiện độ ẩm cao:
- Vật liệu ống có thể giảm độ ổn định
- Khả năng bảo vệ dây dẫn suy giảm
- Nguy cơ ảnh hưởng lớp cách điện tăng lên
Ống điện AC không sinh ra để làm việc trong môi trường ẩm kéo dài.
Tác động nhiệt độ và ánh nắng
Một số công trình sử dụng ống điện AC:
- Đi nổi ngoài trời
- Chạy sát mái tôn
- Khu vực thường xuyên tiếp xúc ánh nắng
Hệ quả thường gặp:
- Ống nhanh lão hóa
- Mất độ dẻo cần thiết
- Khó bảo trì hoặc thay dây sau thời gian ngắn
Trong những trường hợp này, việc chọn sai loại ống không thể khắc phục bằng tay nghề thi công.
Va chạm cơ học và độ bảo vệ thực tế
Ống điện AC phù hợp cho:
- Tuyến âm tường
- Vị trí ít va đập
- Công trình hoàn thiện ổn định
Không phù hợp cho:
- Khu vực dễ bị tác động lực
- Nhà xưởng, kho hàng
- Không gian có rung động
Khi ống bị móp hoặc nứt:
- Dây bên trong dễ bị tổn thương
- Khó phát hiện lỗi cho đến khi xảy ra sự cố
Góc nhìn của người duyệt bản vẽ điện
Với kỹ sư hoặc người kiểm tra hệ thống:
- Ống điện AC chỉ nên dùng khi điều kiện môi trường rõ ràng
- Không dùng để “chữa cháy” cho các khu vực khó
Việc phân loại đúng ống điện ngay từ khâu thiết kế giúp:
- Tránh thay đổi vật tư giữa chừng
- Giảm rủi ro vận hành
- Tăng độ ổn định toàn hệ thống
Kết luận
Ống điện AC không xấu, vấn đề nằm ở dùng đúng hay sai chỗ. Khi được lắp đặt trong môi trường phù hợp, hoàn thành tốt vai trò bảo vệ dây dẫn. Ngược lại, nếu bị ép làm việc ngoài khả năng thiết kế, tuổi thọ hệ thống điện sẽ giảm rõ rệt.
Trong thi công điện, hiểu giới hạn vật liệu quan trọng không kém chọn đúng vật liệu.
